Veerkracht en de winterblues
Waarschijnlijk heb je al eens gehoord van de winterblues of het winterdipje. Je merkt misschien wel dat je in de wintermaanden meer last hebt van vermoeidheid, prikkelbaarheid, en een slechtere concentratie. Je kan je ook vaker neerslachtig en lusteloos voelen en je eetlust neemt misschien wel toe.
Voor de belangrijkste oorzaak hoeven we niet ver te zoeken: gebrek aan daglicht. Het is een wetenschappelijk gegeven dat te weinig licht onze stemming beïnvloedt. Het maakt ons somber. In de winter zijn de dagen korter, neemt de lichtsterkte van de zon af en staat de zon lager aan de horizon.
Daglicht helpt niet alleen vitamine D aanmaken, het onderdrukt ook de productie van het “slaaphormoon” melatonine, dat ons lichaam begint aan te maken als het schemert en donker is. Waardoor we ons ook overdag slaperig en lustelozer voelen. Een vicieuze cirkel: grijs en koud buiten, dus blijven we meer binnen, waardoor we nog minder daglicht krijgen, nog minder energie. Het gebrek aan daglicht kan ook leiden tot een verminderd gehalte aan serotonine (bij een gebrek aan vitamine D maak je niet voldoende serotonine aan). Een tekort aan dit hormoon heeft onder meer effect op je geheugen, slaap, eetlust en stemming. Daarnaast koken we in de winterdagen liever hartiger, rijker en zoeter. Een restant van de oermens in ons, toen we voldoende reserves moesten aanleggen om de winter door te komen. In de 21e eeuw betekent dit meer ongezondere vetten, “snelle” koolhydraten en geraffineerde suikers. Die voeden ons lichaam niet echt.
Breng het (dag)licht naar binnen!
Vier manieren om winterblues te verminderen
Winterblues heeft verschillende oorzaken en dus ook verschillende invalshoeken om ermee om te gaan. Hieronder vind je vier eenvoudige, haalbare manieren om je energie op peil te houden tijdens de wintermaanden.
Meer licht
Licht is een van de krachtigste manieren om je biologische klok te ondersteunen. Door elke dag wat daglicht op te zoeken, zelfs vijftien tot twintig minuten, geef je je lichaam al een belangrijke prikkel om wakker, alert en stabiel te blijven. Naar buiten gaan is ideaal, maar als dat niet lukt, kan je ook achter een raam zitten in direct daglicht.
Thuis of op kantoor helpt het om zoveel mogelijk licht binnen te laten. Open gordijnen en rolluiken, maak één ruimte extra licht en gebruik zachte sfeerverlichting in plaats van fel kunstlicht. Te fel licht ’s avonds onderdrukt de aanmaak van melatonine en kan je slaap verstoren. Een wake-up light kan helpen om de ochtend natuurlijker te laten starten.
Bewegen
Bewegen in de buitenlucht werkt dubbel positief. Je stelt jezelf bloot aan daglicht én je stimuleert neurotransmitters die helpen tegen sombere gevoelens. Je hoeft niet intensief te sporten om effect te voelen. Een korte wandeling of lichte beweging op regelmatige basis doet al veel voor je humeur en energieniveau.
Eten
Gezonde voeding helpt je lichaam om stabiel te blijven tijdens de winter. Tijdens een energiedip grijpen we sneller naar snelle suikers, maar die zorgen meestal voor nog grotere schommelingen in je bloedsuiker. Kies liever voor natuurlijke suikers uit groenten en fruit, donkere chocolade, noten en voldoende eiwitten die verzadigen zonder pieken te veroorzaken. Overweeg eventueel vitamine D in overleg met je huisarts.
Het gaat niet over streng beperken, maar over bewust kiezen voor voeding die je lichaam ondersteunt.
Zelfzorg
Zelfzorg is geen luxe, zeker niet tijdens donkere maanden. Een warm bad, een boek, een kop thee of een moment voor jezelf verhoogt de aanmaak van dopamine, serotonine en oxytocine. Kleine dingen kunnen een groot effect hebben op je algemene veerkracht. Kies vooral wat voor jou goed voelt en wat je helpt om te landen.
