Motiveren zonder controleren
Sommige boeken veranderen hoe je naar zaken kijkt. ‘Motiveren zonder controleren’ van Anja Van den Broeck en Hermina Van Coillie is voor Ready2Improve zo’n boek. Het vormt mee de inhoudelijke basis van onze aanpak en ligt ook aan de grondslag van het doctoraat dat we uitvoeren in samenwerking met KU Leuven.
Waarom? Omdat het boek haarfijn uitlegt waar motivatie écht ontstaat. En nog belangrijker: waar ze vandaag in organisaties vaak verloren gaat.
De kracht van een eenvoudig model
De auteurs maken de zelfdeterminatietheorie (ZDT) toegankelijk voor het brede werkveld. Die theorie, ontwikkeld door Deci en Ryan, toont dat duurzame motivatie steunt op drie basisbehoeften:
- autonomie → het gevoel dat je zelf richting geeft
- verbondenheid → het gevoel dat je erbij hoort
- competentie → het gevoel dat je groeit en bijdraagt
Het ABC-model is intussen wijdverspreid. En terecht. Het slaagt erin om iets complex als motivatie te vertalen naar een helder en bruikbaar kader.
Motivatie zit in je organisatie,
niet in je mensen
Een van de belangrijkste inzichten uit het boek is dat motivatie geen individueel kenmerk is. Het is het resultaat van een samenspel tussen persoon, werk en organisatiecontext. Met andere woorden: je kan nog zo hard inzetten op motivatie, als je systemen verkeerd zitten, verlies je het spel.
"Als je systemen verkeerd zitten, verlies je motivatie."
Exact daar bouwen wij verder
Met Ready2Improve gebruiken we dit kader als praktisch analysemodel. We brengen in kaart:
- waar autonomie, verbondenheid en competentie vandaag versterkt kunnen worden
- waar ze onder druk staan
- en waar de grootste impact mogelijk is
Daaruit volgen:
Quick wins → snelle ingrepen met directe impact
Geen grote transformaties. Maar wel ingrepen die meteen voelbaar zijn in energie en betrokkenheid.
Enkele voorbeelden:
- meer keuzevrijheid geven in hoe mensen hun werk aanpakken
- het waarom achter beslissingen explicieter maken
- bewust kiezen voor minder controlerende communicatie
- meer oprechte aandacht en waardering in teams
- tijd maken voor echte connectie en samenwerking
- duidelijkheid geven over verwachtingen
- regelmatig feedback en vertrouwen bieden in groei
Big wins → structurele aanpassingen in de organisatie
Die vragen meer tijd, maar veranderen hoe motivatie structureel ontstaat.
Enkele voorbeelden:
- onboarding herdenken
→ van regels en procedures naar context, betekenis en verbinding - leiderschap versterken
→ van controleren naar autonomie-ondersteunend coachen - verloning en incentives herbekijken
→ minder sturen op externe prikkels, meer op intrinsieke motivatie - jobdesign en organisatie verbeteren
→ duidelijkere rollen, betere balans tussen uitdaging en haalbaarheid - feedbackcultuur ontwikkelen
→ van evalueren naar groeien
- onboarding herdenken
Jouw organisatie als proeftuin voor ons doctoraatsonderzoek?
‘Motiveren zonder controleren’ leert ons dat motivatie geen knop is waar je aan draait. Het is een gevolg van hoe je werk organiseert. Soms zit de eerste winst in iets kleins.
Soms in iets structureel. Maar altijd begint het met dezelfde vraag: waar in jouw organisatie wordt motivatie vandaag versterkt… of afgeremd?
Binnen ons doctoraatsonderzoek meten we in verschillende organisaties motivatie en welzijn, terwijl we gerichte ingrepen doen op vlak van autonomie, verbondenheid en competentie. Zo maken we zichtbaar wat écht werkt.
We zijn nog op zoek naar organisaties die als proeftuin willen meebouwen aan deze inzichten.
>> Interesse om mee te doen of wil je meer weten? Ontdek het hier: www.ready2improve.be/doctoraat of mail wouter.goris@kuleuven.be
